Filosofie

Aikido is een lange tijd onopgemerkt gebleven. Inmiddels wordt aikido niet alleen beschouwd als een van de meest subtiele en verfijnde krijgskunsten maar vanaf een zeker niveau tevens als een effectieve discipline voor de ontwikkeling, integratie en toepassing van het totale menselijke potentieel, fysiek, mentaal en spiritueel.

Wat op het eerste gezicht een unieke methode lijkt om je efficiënt te verdedigen tegen willekeurige aanval, zal bij nadere beschouwing niet slechts een effectieve zelfverdedigingskunst blijken te zijn, maar bovendien een discipline van coördinatie waarin de individuele lichamelijke en geestelijke krachten worden gesterkt en samengesmolten tot een organisch en geïntegreerd geheel, hetgeen een heilzame werking heeft op het totale functioneren van de mens. Lichaam en geest staan niet los van elkaar, de geest maakt deel uit van het lichaam.

Vrijwel alle krijgskunsten maken tot op zekere hoogte melding van KI kracht,gelegen in Hara, het centrum. Er wordt verwezen naar verschillende methode om KI te ontwikkelen. Het wordt beschouwd als “intrinsieke energie” of “innerlijke energie” waar iedereen van nature over beschikt, maar die slechts door weinigen bewust ontwikkeld wordt. De plek waar deze energie zetelt, het centrum, bevindt zich ongeveer vijf centimeter onder de navel. Dit komt overeen met het fysieke balanspunt van het menselijk lichaam dat we in het westen het zwaartepunt noemen. Het is niet eenvoudig om aard en werking van deze kracht uit te leggen. Het feit dat wij in de westerse terminologie geneigd zijn strikte scheiding aan te brengen tussen geest en lichaam, tussen mentale en fysieke functies vormt het belangrijkste struikelblok bij de bespreking van de bijzondere kracht die in aikido KI wordt genoemd. Lichaam en geest staan niet los van elkaar, de geest maakt deel uit van het lichaam. Een hechtere eenheid tussen geest en lichaam, een samengaan van beide functies (gerichtheid en handeling) lijkt de meest acceptabele verklaring van deze vreemde kracht die de aikidoka’s KI noemen.

Geestelijke kracht, besluitvaardigheid en doelgerichtheid vloeien rechtstreeks en ononderbroken langs alle banen tot in de verste uithoeken van het lichaam als er een nauwere eenheid is tussen lichaam en geest.
Veel wetenschappers, krijgskunstenaars, monniken en artsen hebben gesproken over en blijk gegeven van deze Innerlijke Energie; zij maken duidelijk dat de ontwikkeling en het gebruik van KI vaak leidt tot haast ongelooflijke resultaten. KI hangt heel nauw samen met de ademhaling en wordt zelfs levensadem genoemd.

Aikidotraining werkt door op vele niveaus. Het ultieme doel is immers de persoonlijke ontwikkeling en integratie: lichamelijk, mentaal, functioneel. Aikido kenmerkt zich door de speciale, cirkelvormige acties en het vloeiend werken met extensie. Het belangrijkste resultaat hiervan is een hoogontwikkelde coördinatie: vloeiende, soepele functionele bewegingen die ontdaan zijn van iedere starheid, zowel fysiek (spierverkramping en/of overontwikkelde spierkracht) als mentaal (spanning)

De effectiviteit en superioriteit van aikido als krijgskunst is onomstotelijk bewezen. Bovendien blijkt met name de fysieke ontspanning een grote aantrekkingskracht uit te oefenen op alle mogelijke atleten die aikido als methode ervaren om coördinatie, reflexen, timing en het algehele welzijn verbeteren.
Een van de concrete resultaten van regelmatig aikido beoefenen is een opmerkelijke verbetering van de algehele gezondheid, en met name van ademhaling (buikademhaling) en de bloedsomloop. De oefenpraktijk is gericht op het verminderen, verwijderen en of transporteren van mentale spanningen.

De doorgaans ontspannen en goede atmosfeer in een aikido dojo vormt zelfs een opmerkelijk contrast met de vaak intense, strikt gecontroleerde atmosfeer die zo typerend is voor de oefenpraktijk van veel andere krijgskunsten.

Bron: A. Westbroek / O. Ratti